Thể Chế Liên Bang và Dân Chủ
"Thực ra chính quyền liên bang và tiểu bang chỉ là những cơ quan khác nhau thay mặt cho nhân dân và được nhân dân ủy thác cho những quyền hạn khác nhau và được thiết lập để thực hiện những mục đích khác nhau."
James Madison Luận cương Liên bang, Số 46
Cuộc bầu cử tổng thống năm 2000 là một trong những cuộc bầu cử gây tranh chấp gay go nhất – và cũng lộn xộn nhất- trong lịch sử Mỹ. Mãi tới một tháng sau khi bầu cử người ta mới biết chắc ứng viên của đảng Cộng hoà George W. Bush sẽ được làm tổng thống thứ 43 của Mỹ. Trong thời gian đó, toàn thể thế giới đã chứng kiến cuộc tranh giành phiếu tại Florida được đưa ra hết từ toà địa phương lên tòa tiểu bang rồi lên tòa liên bang rồi lại trở về toà địa phương. Mãi cho tới khi có phán quyết của tòa Tối cao thì cuộc tranh cãi mới được phân giải. Điều mà nhiều nhà quan sát nước ngoài thấy là khó hiểu là làm sao các tiêu chuẩn bỏ phiếu lại có thể thay đổi như vậy từ địa phương này sang địa phương khác và làm sao mà các viên chức địa phương lại có thể giữ vai trò quan trọng như vậy trong một cuộc bầu cử toàn quốc.
Công dân Mỹ cũng có thể ngạc nhiên về sự khác biệt trong thể thức bầu cử giữa các tiểu bang, nhưng thực ra thì các quan hệ hỗ tương như vậy giữa chính quyền địa phương, tiểu bang, và liên bang không có gì là khác thường cả. Trong cuộc sống hàng ngày của một người dân thường tại Mỹ, rất ít khi mà người dân lại không gặp phải các luật lệ hay biện pháp thuộc về cả ba cấp chính phủ. Quy định về vùng, kiểm soát lưu thông, vệ sinh, hành chánh về giáo dục, tu bổ đường sá và biết bao nhiêu dịch vụ khác chủ yếu là do các viên chức địa phương phụ trách theo sự trao quyền của tiểu bang. Trong số các lãnh vực quan trọng, chính quyền tiểu bang có quyền ấn định chính sách giáo dục, thi hành tư pháp hình sự, ấn định các luật lệ về doanh nghiệp và ngành nghề chuyên môn, y tế công cộng. Còn các hoạt động khác của chính quyền liên bang - từ quốc phòng, ngoại giao cho tới chính sách kinh tế và tiền tệ cũng như là cải tổ an sinh xã hội - đều là phần được chú trọng nhiều nhất trong các tin hàng ngày vì nó có ảnh hưỡng tới tất cả mọi người. Tuy rất ít người nhận ra như vậy, nhưng các ‘pha’ hào hứng xẩy ra trong cuộc bầu cử tổng thống vừa qua cũng như biết bao các pha khác xẩy ra hàng ngày nhưng không hào hứng bằng thực ra là đã diễn ra trên sân khấu do các nhà lập ra hiến pháp Mỹ dựng nên trước đây 200 năm. Vì đã là người dân thuộc địa từng chịu ách thống trị từ xa của chính quyền Hoàng gia nước Anh, nên các Nhà Lập quốc đã coi việc trung ương tập quyền là một mối đe dọa cho quyền và tự do của họ. Do đó, vấn đề lớn trước Đại hội Hiến pháp năm 1787 tại Philadelphia là làm sao vừa giới hạn quyền của trung ương mà lại vừa cho trung ương có đủ quyền lực để bảo vệ quyền lợi quốc gia. Một trong những giải pháp cho vấn đề này là chia quyền cho hai cấp chính quyền quốc gia và tiểu bang. Cái hệ thống chia quyền (division of power) này, tức là thể chế liên bang, được nhiều người công nhận không những là một cống hiến độc đáo cho lý thuyết về chính quyền mà lại còn là một điểm tuyệt tác của chính hệ thống hiến pháp Hoa kỳ.
